CannaHealth Info
Trang chủ › Liệu Pháp Tự Nhiên

Tắm nắng mùa đông để có vitamin D: giờ nào, bao lâu là đủ

Ban biên tập CannaHealth Info ·
Tắm nắng mùa đông để có vitamin D: giờ nào, bao lâu là đủ

Theo thư viện y khoa MedlinePlus của Mỹ, một số chuyên gia cho rằng vài phút nắng chiếu trực tiếp lên da mặt, tay, lưng hoặc chân mỗi ngày có thể đáp ứng nhu cầu vitamin D của cơ thể. Ở miền Bắc mùa đông, những ngày trời âm u, mưa phùn, mặc kín người khiến lượng nắng thực sự chạm vào da giảm đi nhiều, nên người ít ra ngoài cần chú ý thêm đến thức ăn. Phơi nắng lâu hơn mức cần thiết mà không che chắn thì không có lợi, vì làm tăng nguy cơ ung thư da.

Vitamin D làm gì trong cơ thể

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi, nguyên liệu cần cho xương. Khi thiếu kéo dài, trẻ em có thể bị còi xương, người lớn bị nhuyễn xương hoặc loãng xương, theo MedlinePlus của Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ. Đây là lý do vitamin D thường được nhắc tới cùng chuyện đau mỏi xương, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Điểm đặc biệt của vitamin D là da có thể tự tạo ra khi tiếp xúc ánh nắng, trong khi rất ít thực phẩm tự nhiên chứa nhiều chất này. Vì vậy thói quen ra ngoài trời và chế độ ăn cùng quyết định lượng vitamin D bạn có.

Nắng mùa đông có còn đủ không

Câu trả lời phụ thuộc nơi bạn sống. Ở Anh, theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), từ tháng 10 đến đầu tháng 3, ánh nắng không đủ mạnh để cơ thể tạo đủ vitamin D, nên NHS khuyên mọi người cân nhắc bổ sung trong mùa thu đông. Việt Nam nằm ở vĩ độ thấp hơn nhiều, nên nắng mùa đông vẫn mạnh hơn hẳn nước Anh. Tuy vậy, MedlinePlus cũng lưu ý lượng vitamin D tạo ra từ nắng khác nhau rất nhiều giữa từng người, và bị giảm khi trời nhiều mây, ở trong bóng râm, da sẫm màu.

Miền Bắc có những đợt rét kéo dài cả tuần với mưa phùn, trời xám, nhiều người đi làm từ sáng sớm đến tối mịt, mặc áo khoác kín người. Trong những tuần như thế, tổng thời gian da thực sự được chiếu nắng có thể gần như bằng không, dù về lý thuyết nắng vẫn đủ mạnh.

Tắm nắng thế nào cho hợp lý

  1. Chọn những ngày có nắng thật. Ngày âm u, mưa phùn thì lợi ích rất ít.
  2. Để hở mặt, cẳng tay hoặc cẳng chân trong vài phút; không cần cởi áo giữa trời lạnh.
  3. Ngồi ngoài trời, không ngồi sau cửa kính: nắng chiếu qua kính tạo cảm giác ấm nhưng NHS nhấn mạnh việc tạo vitamin D diễn ra khi da ở ngoài trời.
  4. Kết hợp với vận động nhẹ: đi bộ ra chợ, tập dưỡng sinh trong sân, phơi chăn. Người đau khớp có thể kết hợp với vài bài tập yoga giảm đau mỏi xương khớp ngoài hiên.
  5. Không để cháy nắng, không phơi quá lâu. MedlinePlus nói rõ phơi lâu hơn vài phút mà không dùng kem chống nắng là không được khuyến nghị.

Không có con số “bao nhiêu phút” chính thức chung cho mọi người. Người da sáng tạo vitamin D nhanh hơn người da sẫm, trẻ em nhanh hơn người già. Hãy coi vài phút mỗi ngày là đủ, thay vì cố ngồi phơi nửa giờ đồng hồ.

Một ngày mẫu cho người cao tuổi ở thành phố

Buổi sáng chưa nên ra ngoài quá sớm khi gió lạnh còn mạnh. Khoảng giữa buổi sáng, nếu trời hửng nắng, có thể mang ghế ra ban công, sân thượng hoặc đi bộ quanh khu nhà, xắn tay áo lên một chút trong vài phút. Buổi trưa ăn một bữa có cá hoặc trứng. Buổi chiều, nếu còn sức, đi chợ hoặc tập dưỡng sinh ngoài trời thay vì trong phòng kín. Những việc nhỏ như vậy vừa giúp có thêm nắng, vừa giúp cơ thể vận động, ngủ ngon hơn về đêm.

Nhu cầu vitamin D theo tuổi

Số liệu dưới đây là khuyến nghị của Mỹ do MedlinePlus tổng hợp, kèm khuyến nghị của NHS để tham khảo. Hai hệ thống dùng đơn vị khác nhau: 1 microgam (mcg) tương đương 40 đơn vị quốc tế (IU).

Đối tượngMỹ (MedlinePlus)Anh (NHS)
Trẻ dưới 12 tháng400 IU/ngày8,5–10 mcg/ngày
Trẻ từ 1 tuổi và người lớn đến 70 tuổi600 IU/ngày10 mcg/ngày
Người trên 70 tuổi800 IU/ngày10 mcg/ngày
Phụ nữ mang thai, cho con bú600 IU/ngày10 mcg/ngày

Ai dễ thiếu vitamin D vào mùa này

  • Người cao tuổi ít ra khỏi nhà, người nằm lâu một chỗ.
  • Người thường mặc kín gần hết cơ thể khi ra ngoài; NHS xếp nhóm này vào diện nên cân nhắc bổ sung quanh năm.
  • Người làm việc văn phòng cả ngày, ca đêm.
  • Trẻ nhỏ bú mẹ hoàn toàn: NHS khuyên bổ sung cho nhóm này.
  • Người có làn da sẫm màu.

Thực phẩm giúp bù lại

Cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá thu được MedlinePlus xếp vào nhóm nguồn tốt nhất. Gan bò, phô mai, lòng đỏ trứng chứa lượng nhỏ hơn. Một số loại nấm có vitamin D, nhiều hơn nếu nấm được chiếu tia cực tím. NHS kể thêm cá mòi, cá trích, thịt đỏ và một số ngũ cốc ăn sáng có bổ sung vitamin D.

Với mâm cơm Việt mùa đông, một bữa cá kho, vài quả trứng trong tuần, bát canh nấm đã góp thêm một phần. Một cốc nước chanh ấm mật ong buổi sáng uống ngoài hiên có nắng cũng là cách kết hợp hai thói quen tốt, dù bản thân đồ uống không chứa vitamin D.

Viên bổ sung: đừng nghĩ càng nhiều càng tốt

Nắng không thể gây quá liều vitamin D, NHS khẳng định. Quá liều gần như luôn đến từ việc uống viên bổ sung quá nhiều. Khi đó canxi máu tăng cao, có thể gây buồn nôn, nôn, táo bón, yếu cơ, lú lẫn, sỏi thận, tổn thương thận và lắng đọng canxi ở tim, phổi.

Giới hạn trên mỗi ngày theo NHS là 100 mcg (4.000 IU) với người lớn và trẻ 11–17 tuổi, 50 mcg (2.000 IU) với trẻ 1–10 tuổi, 25 mcg (1.000 IU) với trẻ dưới 12 tháng. Nhiều sản phẩm trên thị trường có hàm lượng mỗi viên rất cao, nên cần đọc kỹ nhãn và không cộng dồn với các loại vitamin tổng hợp khác. Người có bệnh thận, sỏi thận, đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc tim mạch nên hỏi bác sĩ trước khi bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Ngồi trong nhà cạnh cửa kính có nắng có tạo được vitamin D không?

NHS mô tả việc tạo vitamin D là khi nắng chiếu trực tiếp lên da ở ngoài trời. Ngồi sau kính thấy ấm nhưng không thay được việc ra ngoài.

Bôi kem chống nắng có làm mất vitamin D không?

Kem chống nắng làm giảm lượng tia nắng chạm vào da. MedlinePlus khuyên không phơi lâu hơn vài phút mà không chống nắng; vài phút đầu không bôi, sau đó che chắn là cách cân bằng nhiều người áp dụng.

Có nên xét nghiệm vitamin D trước khi uống bổ sung?

Với người thuộc nhóm nguy cơ hoặc định dùng liều cao, xét nghiệm giúp bác sĩ chọn liều phù hợp. Người khỏe mạnh dùng liều thông thường thì không nhất thiết, nhưng vẫn nên hỏi bác sĩ.

Trẻ sơ sinh có cần mang ra phơi nắng mùa đông không?

Không nên phơi trẻ sơ sinh ra nắng gắt hay để trẻ bị lạnh. NHS khuyên trẻ bú mẹ được bổ sung vitamin D theo hướng dẫn; hãy hỏi bác sĩ nhi về sản phẩm và liều.

Bài liên quan