CannaHealth Info
Trang chủ › Liệu Pháp Tự Nhiên

Rửa mũi nước muối khi trời trở lạnh: làm đúng để không hại

Ban biên tập CannaHealth Info ·
Rửa mũi nước muối khi trời trở lạnh: làm đúng để không hại

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý có thể giúp làm sạch dịch nhầy và dễ thở hơn khi nghẹt mũi, nhưng điều quan trọng nhất là loại nước bạn dùng. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyên chỉ dùng nước cất, nước vô trùng, hoặc nước máy đã đun sôi 3–5 phút rồi để nguội, không bao giờ dùng nước máy trực tiếp. Phần còn lại là vệ sinh dụng cụ và biết lúc nào nên dừng để đi khám.

Vì sao mũi khó chịu hơn khi trời chuyển lạnh

Không khí lạnh và khô làm lớp niêm mạc mũi dễ bị khô, dịch nhầy đặc lại, khiến cảm giác nghẹt, ngứa, hắt hơi tăng lên. Người có viêm mũi dị ứng thường thấy triệu chứng rõ hơn khi nhiệt độ thay đổi đột ngột giữa trong nhà và ngoài trời, hoặc khi đóng kín cửa và bụi nhà tích tụ. Thêm vào đó là các đợt cảm lạnh, cúm theo mùa khiến mũi chảy dịch kéo dài.

Rửa mũi không chữa được nguyên nhân, nhưng giúp cuốn trôi bớt dịch nhầy, bụi và tác nhân dị ứng bám trên niêm mạc. Với nhiều người, đó là cách dễ chịu để bớt phụ thuộc vào thuốc xịt co mạch.

Nước nào an toàn và nước nào không

Trong bài hướng dẫn dùng bình rửa mũi của FDA, cơ quan này giải thích rằng nước máy không được lọc hay xử lý đủ cho mục đích đưa vào xoang mũi. Nước máy có thể chứa vi khuẩn và amip; chúng an toàn khi uống vì axit dạ dày tiêu diệt, nhưng có thể sống trong mũi và gây nhiễm trùng nghiêm trọng, hiếm khi tử vong.

Loại nướcTheo FDA
Nước cất, nước vô trùngDùng được; nhãn chai phải ghi rõ “cất” (distilled) hoặc “vô trùng” (sterile)
Nước máy đã đun sôiDùng được nếu đun sôi 3–5 phút, để nguội đến khi ấm vừa; bảo quản trong bình sạch có nắp, dùng trong 24 giờ
Nước qua máy lọcChỉ khi bộ lọc được thiết kế để giữ lại vi sinh vật gây bệnh
Nước máy chưa đunKhông dùng

Với gia đình Việt, cách thực tế nhất là đun sôi một ấm nước sạch, để nguội trong bình thủy tinh có nắp và dùng hết trong ngày. Nước giếng, nước mưa, nước bình lọc thông thường đều không nên dùng để rửa mũi.

Pha nước muối tại nhà

Nhiều người dùng sẵn gói muối pha rửa mũi hoặc chai nước muối sinh lý 0,9% bán ở nhà thuốc, đây là lựa chọn tiện và ổn định nhất. Nếu tự pha, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đưa ra công thức trên trang HealthyChildren.org: nửa thìa cà phê muối không i-ốt và một phần tư thìa cà phê baking soda hòa vào một cốc (khoảng 240 ml) nước ấm, dùng nước vô trùng, nước cất hoặc nước đã đun sôi.

Muối i-ốt và muối hạt có tạp chất có thể làm cay rát niêm mạc. Pha quá mặn cũng gây xót. Nếu bị rát nhiều, hãy chuyển sang dung dịch pha sẵn.

Các bước rửa mũi cho người lớn

  1. Rửa tay sạch, kiểm tra bình rửa đã sạch và khô hoàn toàn trước khi dùng, như FDA khuyến nghị.
  2. Đổ dung dịch ấm vừa vào bình.
  3. Cúi người trên bồn rửa, nghiêng đầu sang một bên, há miệng thở nhẹ.
  4. Đưa vòi vào lỗ mũi phía trên, để nước chảy từ từ qua và ra ở lỗ mũi phía dưới.
  5. Xì mũi nhẹ nhàng, rồi làm tương tự bên còn lại.
  6. Sau khi dùng, rửa bình theo hướng dẫn của nhà sản xuất, lau khô phía trong bằng khăn giấy hoặc để khô tự nhiên.

Những lỗi thường gặp

  • Xì mũi quá mạnh ngay sau rửa, dễ đẩy nước vào tai gây ù tai.
  • Dùng chung bình rửa giữa các thành viên trong nhà.
  • Để nước muối pha sẵn qua nhiều ngày.
  • Rửa quá nhiều lần mỗi ngày dù mũi đã thông.

Rửa mũi lúc nào trong ngày

Nhiều người thấy dễ chịu nhất khi rửa mũi vào buổi tối, sau khi đi đường về, lúc bụi và dịch nhầy đã tích lại cả ngày. Rửa trước khi ngủ một lúc cũng giúp thở thông hơn trong đêm. Tránh rửa ngay trước khi ra ngoài trời lạnh, vì nước còn đọng trong mũi có thể khiến bạn khó chịu và hắt hơi liên tục. Nếu bác sĩ kê thuốc xịt mũi, hãy hỏi thứ tự dùng: thường người ta rửa sạch trước để thuốc tiếp xúc tốt với niêm mạc, nhưng chỉ định cụ thể vẫn nên theo bác sĩ.

Trẻ em thì sao

FDA cho biết một số trẻ được chẩn đoán viêm mũi dị ứng từ khi khoảng 2 tuổi và có thể dùng dụng cụ rửa mũi nếu bác sĩ nhi khuyên. Trẻ quá nhỏ thường không chịu được việc rửa bằng bình. Với trẻ nhỏ, AAP gợi ý cách nhẹ nhàng hơn: nhỏ 2–3 giọt nước muối vào mỗi bên mũi, từng bên một, rồi hút mũi hoặc cho trẻ tự xì, lặp lại đến khi dịch trong.

Không nên bơm mạnh hay xịt áp lực cao vào mũi trẻ sơ sinh. Nếu trẻ quấy khóc, chống đối mạnh, hãy dừng lại và hỏi bác sĩ.

Kết hợp với các cách tự nhiên khác

Rửa mũi phát huy tốt hơn khi đi cùng một môi trường bớt khô và bớt bụi. Có thể giặt chăn gối thường xuyên, hút bụi thảm, hạn chế để thú cưng lên giường nếu bạn dị ứng lông. AAP cũng gợi ý dùng máy tạo độ ẩm khi không khí trong nhà khô và cho trẻ ngồi trong phòng tắm có hơi nước ấm.

Xông hơi là một lựa chọn khác được nhiều người ưa dùng; bài xông hơi tinh dầu bạc hà hỗ trợ hô hấp có hướng dẫn và lưu ý về bỏng. Nếu kèm ho khan rát họng, bạn có thể tham khảo thêm cách làm dịu ho khan bằng chanh đào đường phèn.

Khi nào cần đi khám

FDA khuyên quay lại gặp nhân viên y tế nếu triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn, đặc biệt khi có sốt, chảy máu mũi hoặc đau đầu. Ngoài ra nên đi khám nếu nghẹt mũi một bên kéo dài, dịch mũi có máu lặp lại, đau nhức vùng má hoặc trán ngày càng tăng, hoặc nghẹt mũi kèm giảm khứu giác kéo dài sau khi hết cảm. Người có tiền sử phẫu thuật mũi xoang, bệnh suy giảm miễn dịch nên hỏi bác sĩ trước khi rửa mũi thường xuyên.

Câu hỏi thường gặp

Rửa mũi mỗi ngày có hại không?

Với người lớn khỏe mạnh, rửa mũi khi có triệu chứng thường được dung nạp tốt nếu dùng nước an toàn và dụng cụ sạch. Nếu cần rửa thường xuyên trong thời gian dài, nên hỏi bác sĩ tai mũi họng để tìm nguyên nhân.

Dùng nước muối pha từ muối ăn có được không?

Nên dùng muối không i-ốt, không lẫn tạp chất, pha với nước đã đun sôi để nguội hoặc nước cất. Gói muối pha sẵn hoặc nước muối sinh lý 0,9% ổn định và tiện hơn.

Nước đóng chai uống hằng ngày có dùng rửa mũi được không?

FDA chỉ nêu nước có nhãn “cất” hoặc “vô trùng”. Nước uống đóng chai thông thường không thuộc hai nhóm này, nên an toàn hơn là đun sôi trước khi dùng.

Rửa mũi xong bị ù tai phải làm sao?

Thường do xì mũi quá mạnh hoặc nghiêng đầu chưa đúng. Ù tai nhẹ thường tự hết; nếu đau tai, sốt hoặc ù kéo dài, nên đi khám.

Bài liên quan