Cách tự làm trà gừng ấm giảm đau đầu giải cảm tại nhà
Trà gừng ấm là thức uống quen thuộc mỗi khi trời trở lạnh hay có dấu hiệu cảm: vị cay ấm giúp cơ thể dễ chịu, cổ họng bớt rát và nhiều người thấy đỡ nặng đầu hơn. Gừng có những hợp chất được nghiên cứu về tác dụng chống viêm và giảm buồn nôn, nhưng trà gừng không thể rút ngắn thời gian bị cảm hay thay thế thuốc khi cần. Dưới đây là cách nấu trà gừng ngon tại nhà và những điều nên biết để dùng an toàn.
Gừng có gì đặc biệt
Gừng (Zingiber officinale) là gia vị và vị thuốc dân gian phổ biến khắp châu Á. Vị cay nồng của gừng tươi đến từ nhóm hợp chất gingerol; khi gừng được phơi khô hoặc đun nóng, một phần gingerol chuyển thành shogaol, có vị cay mạnh hơn. Gừng còn chứa tinh dầu tạo mùi thơm đặc trưng.
Trong nghiên cứu, gừng được xem xét nhiều nhất cho tác dụng giảm buồn nôn, ví dụ buồn nôn khi mang thai hoặc say tàu xe, với kết quả tương đối khả quan. Một số nghiên cứu nhỏ khác xem xét tác dụng của gừng với đau bụng kinh và đau đầu, nhưng bằng chứng còn hạn chế. Với cảm lạnh thông thường, chưa có bằng chứng mạnh gừng giúp khỏi bệnh nhanh hơn.
Trà gừng giúp gì khi bị cảm và đau đầu
- Làm ấm cơ thể: thức uống nóng và vị cay tạo cảm giác ấm, dễ chịu khi ớn lạnh.
- Làm dịu cổ họng: hơi nóng và độ ẩm giúp họng bớt khô rát, đặc biệt khi pha thêm mật ong.
- Bổ sung nước: khi bị cảm, cơ thể cần nhiều nước hơn; trà gừng là cách dễ uống.
- Giảm cảm giác buồn nôn nhẹ đi kèm cảm cúm hoặc đau đầu.
- Thư giãn: một tách trà ấm, ngồi nghỉ ngơi có thể giúp cơn đầu do căng thẳng nhẹ đi.
Đau đầu có rất nhiều nguyên nhân: thiếu ngủ, thiếu nước, căng thẳng, cảm cúm, viêm xoang, tăng huyết áp, đau nửa đầu. Trà gừng chỉ có thể giúp dịu cảm giác với các cơn đau đầu nhẹ, thông thường.
Cách nấu trà gừng cơ bản
Nguyên liệu
- Một củ gừng tươi cỡ ngón tay cái.
- Nước sạch.
- Tùy chọn: chanh, mật ong, sả, quế.
Các bước
- Sơ chế: rửa sạch gừng, có thể giữ vỏ nếu gừng sạch, hoặc cạo vỏ nếu thích vị dịu hơn.
- Thái hoặc đập: thái lát mỏng hoặc đập dập để tinh dầu dễ tiết ra. Gừng bào sợi cho vị đậm nhất.
- Đun: cho gừng vào nồi nước, đun sôi rồi hạ lửa nhỏ thêm vài phút. Đun càng lâu trà càng cay.
- Lọc: tắt bếp, lọc bỏ bã, rót ra cốc.
- Nêm: để nguội bớt, thêm vài giọt chanh và một ít mật ong cho vừa miệng.
Nếu vội, bạn có thể thái lát gừng mỏng cho vào cốc, rót nước sôi, đậy nắp hãm vài phút. Vị sẽ nhẹ hơn cách đun.
Ba biến tấu dễ làm
| Công thức | Thành phần thêm | Phù hợp khi |
|---|---|---|
| Trà gừng chanh mật ong | Nước cốt chanh, mật ong | Họng khô rát, ho nhẹ |
| Trà gừng sả | Vài cây sả đập dập | Muốn mùi thơm nhẹ, sảng khoái |
| Trà gừng quế | Một thanh quế nhỏ | Trời lạnh, thích vị ấm ngọt |
Ngoài ra, bạn có thể tham khảo cách chưng chanh đào đường phèn khi ho khan, hoặc thói quen uống nước chanh ấm mật ong buổi sáng.
Chọn và bảo quản gừng
Gừng ngon thường có vỏ mỏng, căng, không nhăn nheo, bẻ ra có mùi thơm nồng. Gừng già cho vị cay đậm hơn gừng non. Tránh dùng củ gừng đã mọc mầm mạnh, bị dập nát, mềm nhũn hoặc có dấu hiệu thối, vì gừng hỏng có thể sinh ra chất không có lợi cho sức khỏe.
Gừng tươi nguyên củ có thể để nơi khô thoáng vài ngày hoặc bọc trong túi giấy để ngăn mát tủ lạnh lâu hơn. Nếu dùng thường xuyên, bạn có thể thái lát, phơi khô hoặc bào nhỏ rồi chia phần cấp đông, khi cần chỉ việc lấy ra pha. Gừng đông lạnh vẫn giữ mùi thơm khá tốt.
Một mẹo nhỏ: dùng mép thìa cạo vỏ gừng sẽ nhanh và ít hao hơn dùng dao. Nếu gừng sạch, bạn có thể để nguyên vỏ khi nấu trà, chỉ cần chải rửa kỹ.
Ai nên hạn chế trà gừng
- Người bị trào ngược dạ dày, viêm loét dạ dày: gừng đậm có thể gây nóng rát vùng thượng vị.
- Người dùng thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu: gừng lượng lớn có thể ảnh hưởng đến đông máu; nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Người có sỏi mật: nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng thường xuyên với lượng lớn.
- Người tiểu đường, huyết áp đang dùng thuốc: lượng gừng trong bữa ăn thường không vấn đề, nhưng nếu uống trà gừng đậm hằng ngày, hãy trao đổi với bác sĩ; nhớ tính lượng mật ong vào khẩu phần đường.
- Phụ nữ mang thai: gừng được dùng phổ biến cho ốm nghén nhẹ, nhưng vẫn nên hỏi bác sĩ sản khoa về lượng dùng phù hợp, đặc biệt gần ngày sinh.
- Trẻ nhỏ: trà gừng loãng, không cay; không cho trẻ dưới một tuổi dùng mật ong.
Những việc nên làm cùng khi bị cảm
Trà gừng chỉ là một phần của việc chăm sóc khi cảm lạnh. Hãy nghỉ ngơi nhiều hơn, ngủ đủ, uống đủ nước, ăn đồ ấm dễ tiêu như cháo, súp. Súc họng nước muối ấm, giữ ấm cổ và ngực. Xông hơi nước ấm có thể giúp mũi thông thoáng hơn, nhưng cần cẩn thận tránh bỏng; xem thêm hướng dẫn trong bài xông hơi hỗ trợ hô hấp.
Nếu bạn dùng thuốc hạ sốt giảm đau không kê đơn, hãy đọc kỹ hướng dẫn, không dùng cùng lúc nhiều sản phẩm có chung hoạt chất (ví dụ nhiều loại thuốc cảm cùng chứa paracetamol) và hỏi dược sĩ khi không chắc chắn.
Nếu dùng trà gừng thường xuyên, hãy để ý phản ứng của dạ dày và giảm độ đậm khi thấy nóng rát.
Dấu hiệu cảm cúm hoặc đau đầu cần đi khám
Hãy đi khám ngay hoặc gọi cấp cứu nếu có:
- Đau đầu dữ dội đột ngột, "đau nhất từ trước đến nay".
- Đau đầu kèm sốt cao, cứng cổ, nôn vọt, phát ban.
- Đau đầu kèm yếu liệt, nói khó, nhìn mờ, lú lẫn.
- Khó thở, đau ngực, môi tím tái.
- Sốt cao kéo dài nhiều ngày không giảm.
- Triệu chứng nặng lên sau khi đã đỡ.
Đau đầu tái đi tái lại nhiều lần mỗi tháng cũng cần được bác sĩ đánh giá, vì có thể liên quan đến đau nửa đầu, tăng huyết áp, rối loạn giấc ngủ hoặc lạm dụng thuốc giảm đau.
Một tách trà gừng nóng hổi là cách đơn giản để chăm sóc bản thân trong những ngày mệt mỏi. Dùng với lượng vừa phải, chú ý những trường hợp cần thận trọng, và đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ khi cơ thể phát tín hiệu bất thường.
Câu hỏi thường gặp
Uống trà gừng buổi tối có gây mất ngủ không?
Gừng không chứa caffeine nên thường không gây mất ngủ. Tuy nhiên, một số người thấy nóng người hoặc khó chịu dạ dày khi uống trà gừng đậm sát giờ ngủ.
Gừng khô và gừng tươi pha trà khác nhau thế nào?
Gừng khô thường cay nồng hơn và có tỷ lệ shogaol cao hơn, còn gừng tươi thơm và dịu hơn. Cả hai đều dùng được, chỉ cần điều chỉnh lượng theo khẩu vị.
Có nên uống trà gừng khi đang sốt cao?
Trà gừng ấm có thể giúp bổ sung nước, nhưng không hạ sốt. Khi sốt cao, cần theo dõi nhiệt độ, dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ và đi khám nếu sốt kéo dài.
Trà gừng để qua đêm có uống được không?
Nên uống trong ngày. Nếu muốn để dành, hãy bảo quản trong tủ lạnh, đậy kín và hâm nóng lại; bỏ đi nếu thấy mùi chua hoặc vẩn đục.
Bài liên quan

Mật ong cho trẻ bị ho mùa đông: trẻ mấy tuổi dùng được
Không cho trẻ dưới 12 tháng ăn mật ong vì nguy cơ ngộ độc botulinum. Trẻ từ 1 tuổi có thể dùng 2–5 ml khi ho theo AAP. Dấu hiệu nguy hiểm và lúc cần đi khám.

Đau khớp khi trời lạnh: chườm ấm ngải cứu, muối rang đúng cách
Chườm ấm giúp khớp bớt cứng khi trời rét, nhưng không quá 20 phút và không dùng khi khớp sưng nóng. Cách làm túi muối rang, ngải cứu an toàn, tránh bỏng.

Da khô nứt nẻ mùa hanh khô: dưỡng ẩm bằng nguyên liệu tự nhiên
Miền Bắc vào đợt lạnh, da khô ráp, nứt gót, nẻ môi. Cách tắm, dưỡng ẩm với bơ hạt mỡ, dầu jojoba, lanolin theo khuyến nghị bác sĩ da liễu và điều nên tránh.

Tắm nắng mùa đông để có vitamin D: giờ nào, bao lâu là đủ
Vài phút nắng trực tiếp lên mặt, tay, chân mỗi ngày có thể giúp cơ thể tạo vitamin D, nhưng mùa đông âm u thì khác. Nhu cầu theo tuổi, nhóm dễ thiếu, giới hạn.